Генеалогия, или как нам узнать о своих предках

Ни для кого не секрет, что память и забота о своих корнях является залогом роста здоровых ветвей и листьев. Так, практически каждый человек ассоциирует понятие генеалогии с древом. Изучение древа своего рода может носить не только познавательный характер, но и глубокий смысл понимания своей сути и установления духовной связи со своими далекими предками. Сложно переоценить наличие такой связи, но восстановление и укрепление её нами сейчас позволит поддерживать и развивать её нашим потомкам.

В данном материале коротко представлены основные духовные аспекты необходимости изучения генеалогии, указаны отправные точки, откуда можно начать увлекательное плавание в морях и океанах архивов, а также даны библиографические ссылки на литературу, которая может стать серьезной помощницей для тех, кто решился на это плавание.


Духовные основания к изучению генеалогии

1)    Поминовение в молитве имен усопших предков и родственников, отцов и братий; поминовение с надеждой на оправдание Божье и верой в Воскресение из мертвых.

2)    Познание тайн нашей физической и психологической наследственности, выяснение наследственных причин телесных болезней и душевных слабостей (склонность к алкоголю, блудодеянию, сквернословию, воровству и т.д.), а также добродетелей. Устранение первых и созидание других.

3)    Изучение обстоятельств и атмосферы жизни наших предков в круговороте сложных исторических событий с целью осознания всего окружающего нас ныне.

4)    Осмысление жизненных позиций и особенностей поведения наших предков, которые основывались на искренней христианской вере; осмысление с целью самопознания и определения своего места и места своего народа в Божественном домостроительстве.

5)     Осознание исторического пути наших предков через идею Божественного участия в жизни человека и народа. Определение соответствия жизненного выбора человека своему призванию, а также осуществление выбора между добром и злом, праведностью и грехом, спасением во Христе и погибелью (в пользу первого, в отказ от второго).


Сайты са звесткамі па генеалогіі (у тым ліку Беларусі)

1)    Інфармацыйны рэсурс органаў архіўнай справы і справаводства і сістэмы дзяржаўных архіўных устаноў РБ “Архівы Беларусі”: www.archives.gov.by

2)    База дадзеных аб грамадзянах СССР, рэпрэсаваных у 1920 – 1950-я гг.: www.lists.memo.ru

3)    База дадзеных аб узнагароджаных у гады Вялікай айчыннай вайны ваеннаслужачых савецкай арміі: www.podvignaroda.mil.ru

4)    База дадзеных аб ваеннаслужачых савецкай арміі, якія загінулі, прапалі бяз вестак, трапілі ў палон падчас Вялікай айчыннай вайны 1941 – 1945 гг.: www.obd-memorial.ru

5)    Сайт Згуртавання беларускай шляхты, прысвечаны шляхецкай генеалогіі Беларусі (адміністратар – Уладзіслаў Вяроўкін-Шалюта): www.nobility.by

6)    Сайт Канстанціна Шастоўскага, прысвечаны генеалогіі насельніцтва Беларусі: www.radzima.net

7)    Сайт «Некропалі Беларусі», створаны па ініцыятыве ГА «Ікамос», прысвечаны апісанню старажытных могілак: www.niekropali.by

8)    Вольная генеалагічная энцыклапедыя (Radavod Wiki) (праект Максіма Гацака), дзе кожны жадаючы можа апублікаваць свой радавод: be.radavod.wikia.com/wiki/Radavod_Wiki

9)    Сайт з інфармацыяй аб ахвярах блакады Ленінграда: visz.nlr.ru/search/lists/blkd/230_8.html

10)   Міжнародны сайт па генеалогіі “Генеалогія – даведайцеся свае карані, захавайце сямейную гісторыю”: www.myheritage.com

11)  “Усерасійскае генеалагічнае дрэва”: база дадзеных са звесткамі аб людзях, спасылкамі на генеалагічныя дрэвы, адрасамі хатніх старонак і паштовымі адрасамі і г.д.: www.vgd.ru


Адреса архивов Беларуси и других стран

 ЛАТВИЯ

РИГА

Центральный государственный исторический архив Латвии по адресу: ул. Слокас, 16. Рига, Латвия.

 ЛИТВА

ВИЛЬНЮС

Архив истории Литовского государства по адресу: ул. Геросёс Вильтес, 10. Вильнюс, LТ — 03134. (Archiv of History of Lithuanian State. Its address: Gerosios Vilties 10. Vilnius, LT – 03134). Тел.:66-74-82

 ПОЛЬША

ВАРШАВА

Главная дирекция государственных архивов по адресу: ул. Долгая, 6. а/я 1005. Варшава 00950 Польша (Naczelna Dyrekcja Archiwów Panstwowych, ul. Dluga 6, skr. pocztowa № 1005. Warszawa, 00950 Polska).

Архив главный древних актов, ул.Долгая, 7. Варшава 00263 Польша (Archiwum Główny Akt Dawnych. Its address: ul. Długa, 7. Warszawa, 00263 Polska).

 РОССИЯ

МОСКВА

Российский государственный военно-исторический архив России по адресу: ул. 2-я Бауманская, 3. Москва 107005 Россия (State military-historical archive of Russia. Its address: 3, 2nd Baumanskaya Str., Moscow, 107005 Russia).

Центральный архив Министерства обороны (ЦАМО) по адресу: г. Подольск, Московская обл. 142100 Россия.

ПСКОВ

Государственный архив Псковской области по адресу: ул. Гоголя, 9. Псков 180000 Россия.

СМОЛЕНСК

Государственный архив Смоленской области по адресу: 214000, Россия, Смоленск, Соборный Двор, 5.

САНКТ-ПЕТЕРБУРГ

Российский государственный исторический архив по адресу: 190000, Россия, Санкт-Петербург, Заневский пр-т, 36.

 УКРАИНА

КИЕВ

Центральный государственный исторический архив Украины в г. Киеве по адресу: ул. Соломенская, 24. г. Киев, Украина (Central state historical archive of Ukraine. Solomenskaya str., 24. Kiev, Ukraine).

ЛЬВОВ

Центральный государственный исторический архив Украины в г. Львове по адресу: пл. Воссоединения, 3а. г. Львов, Украина.

СЕВАСТОПОЛЬ

Государственный архив города Севастополя по адресу: ул. героев Сталинграда, 64. Г. Севастополь, 335059, Украина.

ХМЕЛЬНИЦКАЯ ОБЛ

Государственный архив Хмельницкой области по адресу: ул. Р.Люксембург, 15 а, г. Каменец-Подольский, 281900, Украина.

 ЧЕРНИГОВ

Государственный архив Черниговской области по адресу: Парк на валу, 2, г. Чернигов, 250006, Украина.

 БЕЛАРУСЬ

МИНСК

Государственный комитет по архивам и делопроизводству РБ по адресу: ул. Коллекторная, 10. Минск, 220048. Тел. 2205120

Национальный архив Республики Беларусь по адресу: пр-т. Независимости, 116. Минск, 220114 (National archive of Republic of Belarus. Its address: 116, Nezavisimost Prospect, Minsk 220114 Belarus). Тел. 2223214

Национальный исторический архив Беларуси по адресу: ул. Кропоткина, 55. Минск, 220002. Сайт архива: www. niab.belhost.by. Электронный адрес либо email: niab@solo.by. Тел.2686520

Государственный архив Минской области по адресу: ул. Козлова, 26. Минск, 220038 (State archive of Minsk oblast. Its address: 23, Kozlov Str. Minsk 220038 Belarus). Тел. 2361141

Зональный государственный архив Минской области в гор. Молодечно по адресу: Либаво-Роменская ул., 69. Г. Молодечно. Минская обл. 222310 Беларусь.

Государственный архив-музей литературы и искусства по адресу: ул. Кирилла и Мефодия, 4. Минск, 220030, Беларусь.  Тел. 2271188

Архив ЗАГС Минской области по адресу: ул. Красноармейская, 24 «А». Минск, 220030 (Archive ZAGS of Minsk oblast. Its address: 24 “А”, Krasnoarmeyskaya str., Minsk 220030 Belarus). Тел. 2277033

Архив ЗАГС г. Минска по адресу: ул. Руссиянова, 24. Минск, 220030. Тел. 2870599

Служба розыска Красного Креста (занимается только пропавшими во время II мировой войны, а также стихийных бедствий) по адресу: ул. К.Маркса, 35. Минск, 220030. Тел. 2276717

Комитет государственной безопасности РБ по адресу: пр. Независимости, 17. г. Минск 220623.

Адресно-справочный стол УВД Мингорисполкома по адресу: Добромысленский пер., 5. г. Минск 220038. (?)

Центральный государственный архив кинофотофонодокументов Беларуси по адресу: ул. Мопровская, 1. г. Дзержинск, Минская область. 222720 Беларусь. Тел. 5-47-81

Архив Министерства обороны по адресу: 53-й военный городок, Партизанский пр-т, Минск, 220021.

Национальный музей истории и культуры Беларуси по адресу: ул. К.Маркса, 12. Минск 220030 Беларусь.

Институт истории Академии наук Республики Беларусь по адресу: Академическая ул., 1. г. Минск 220072. Беларусь. Тел. 284-18-70

БРЕСТ

Государственный архив Брестской области по адресу: ул. Энгельса, 8. Брест, 224005 (State archive of Brest oblast. Its address: Engels Str., 8. Brest 224005). Тел. 262245

Зональный государственный архив в г. Барановичи по адресу: ул. Лисина, 12. г. Барановичи. Брестская обл. 225320.

Зональный государственный архив в г. Кобрин по адресу: ул. Советская, 129/1. г. Кобрин. Брестская обл. 225860.

Зональный государственный архив в г. Пинске по адресу: ул. Брестская, 139. г. Пинск. Брестская обл. 225710 (State archive in Pinsk town. Its address: Brestskaya str., 139. Pinsk. Brestskaya oblast 225710).

Архив ЗАГС Брестской области по адресу: пл. Свободы, 18. г. Брест 224030. Тел. 8-0162-21-17-38

ВИТЕБСК

Государственный архив Витебской области по адресу: ул. Калинина, 22. Витебск, 210015 (State archive of Vitebsk oblast. Its address: 22 Kalinin Str., Vitebsk 210015 Belarus). Тел. 372189

Зональный государственный архив в г. Глубокое по адресу: ул. Госпитальная, 5. Глубокое. Витебская обл. 211800 (Regional state archive of Vitebsk oblast in Glybokoye. Its address: 5 Hospitalnaya Str., Glubokoye. Vitebsk oblast 211800 Belarus).

Зональный государственный архив в г. Орша по адресу: ул. Комсомольская, 21. Орша. Витебская обл. 211030.

Зональный государственный архив в г. Полоцк по адресу: ул. Ф.Скорины, 6-а. Полоцк. Витебская обл. 211400.

Архив ЗАГС Витебской области по адресу: ул. Гоголя, 6. Витебск, 210010. Тел. 366281

ГОМЕЛЬ

Государственный архив Гомельской области по адресу: пер. Ильича, 26а. Гомель, 246042. Тел. 35513

Архив ЗАГС Гомельской области по адресу: ул. Крестьянская, 20. г. Гомель 246000. Тел. 536363 (зав.), 534486

ГРОДНО

Национальный исторический архив Беларуси в Гродно по адресу: пл. Тизенгауза, 2, Гродно, 230023 (National historical archive of Belarus in Grodno. Its address: Tizengauz Sq., 2. Grodno 230023 Belarus). Электронный адрес либо email: niab_grodno@tut.by.

Государственный архив Гродненской области по адресу: ул. Дзержинского, 84. Гродно, 230095 (State Archive of Grodno oblast. Dzerhinsky Str. 84. Grodno 230095). Тел. 454243

Зональный государственный архив в г. Лида по адресу: ул. Победы, 63. г. Лида 231300.

Зональный государственный архив в г. Новогрудке по адресу: ул. Высокая, 2а. г. Новогрудок 231400.

Архив ЗАГС Гродненской области по адресу: ул. Ожешко, 3. Гродно 230023 (ZAGS Archive of Grodno oblast. Orzeszko Str., 3. Grodno 230023). Тел. 723020 (зав.), 470954

МОГИЛЕВ

Государственный архив Могилевской области по адресу: ул. Челюскинцев, 172а, Могилев, 212012. Тел. 224110

Архив ЗАГС Могилевской области по адресу: Дом Советов, 2. г. Могилев 212030. Тел. 326899 (зав.), 326790


Библиография по теме: «Генеалогия Беларуси и смежных государств»

Издания и статьи, наиболее важные как методические пособия для проведения генеалогического поиска и составления родословных, выделены жирным шрифтом

1) Алексеев, В. П. Гранный дуб [историко-краеведческий очерк] / В.П. Алексеев, [Брянский объединенный краеведческий музей]. – Брянск: Придесенье, 1994. – 445 с.

2) Алексеев, Д.А. Генеалогия в эмигрантской мемуаристике 1920-х – 1950-х гг.: автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата исторических наук. – Москва, 2009.

3) Анішчанка, Я.К. Спісы шляхты Магілёўскай шляхты губерні за 1783 – 1784 гг. / Я. Анішчанка // Архіварыус: зборнік артыкулаў і паведамленняў. – Вып. 5. – Мінск, 2007. – С. 60 – 84 [Аршанскі, Мсціслаўскі паветы]; Вып. 6. – Мінск, 2008. – С. 110 – 131 [Бабінавіцкі, Беліцкі, Быхаўскі, Капыскі паветы]; Вып. 7. – Мінск, 2009. – С. 75 – 99 [Магілёўскі, Рагачоўскі паветы].

4) Антонов Д.Н., Антонова И.А. Метрические книги России XVIII – начала ХХ в. – М., 2006.

5) Бирюкова, Л.В. Генеалогия для начинающих. Методическое пособие. – М.: Изд. 000 “Лаватера”, 2006. – 48 с. Инвентарный номер в библиотеке НИАБ: 26612.

6) Борисенко, М.В. Первая перепись населения Российской империи 1897 г. как источник по истории крестьянских семей // Известия Русского генеалогического общества. – Вып. 3. – СПб, 1995. – С. 12– 19.

7) Быкава, В.У. Жыццё без святла: лёс сям’і Васіля Быкава ў 1930 – 1940-я гады / запісаў Сяргей Шапран // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах. – 2011. – Вып. 4. – С. 300–307.

8) Быхаўцаў, М. Генеалогія роду Алендскіх мачулінскай лініі / падрыхтаваў да друку Мікалай Быхаўцаў // Ваўкавышчына: краязнаўчы часопіс. – 2007. – № 5. – С. 30–33.

9) Валахановіч, А.І. Графы фон Гутэн Чапскія на Беларусі. – Мн., 2003. – 84 с.

10) Введение в специальные исторические дисциплины. – М., 1990. С.6–39.

11) Гаврилов, И.В. Тучковы: Сборник / Игорь Гаврилов. – Москва: Русь, 1998. – 421 с.

12) Генеалогия: источники, проблемы, методы исследования: Тез. докл. и сообщ. межвуз. науч. конф., Москва, 31.01. – 03.02.1989 г. – Москва, 1989. – 140 с.

13) Генеалогические исследования / Рос. гос. гуманирар. ун-т. – М.: РГГУ, 1994. – 328, [1] с.

14) Ворончук І.О. Родоводи Волинськоі шляхти XVI – першоі половини XVII ст. (реконструкція родинних структур: методологія, методика, джерела): Навук.-метод. вид. – Киев: Вища шк., 2009. – 511 с.: іл.

15) Гербоўнік беларускай шляхты. Т.1. – Мн.: БелНДІДАС, 2002. – 493 с.

16) Гербоўнік беларускай шляхты. Т.2.Б. – Мн.: НАРБ, 2007. – 672 с.

17) Гецевич, А.К. Гецевичи: прошлое и настоящее: (ХІІІ – начало ХХ в.): монография / Андрей Казимирович Гецевич (к.и.н., 1981 г.р.). – Гродно: ГрГУ, 2010. – 109 с.

18) Гісторыя славутых родаў Віцебшчыны: Бібліягр. Паказ. – Віцебск: Віцебск. абл. б-ка, 2000. – 31 с.

19) Гонар і слава Віцебшчыны: Зб. матэрыялаў конкурсу “Гісторыя славутых родаў Беларусі” / Віцеб. Абл. Аб’яд-не па арг. Пазашк. Працы, Аддз. Беларусазнаўства і краязнаўства; [Уклад. Л.І. Сіманёнак]. – Віцебск, 2001. – 91 с.

20) Гурская, Ю. Личное имя как механизм трансляции культурной памяти (на примере истории одного рыцарского рода Гродненщины) / Ю. Гурская // Tożsamość– Język – Rodzina z badań na pograniczu słowiańsko-bałtyckim. – Warszawa, 2008. – C. 187-216.

21) Дзядзенка, З. Аршанская шляхта. – Менск, 1996. – 64 с.

22) Дрозд, Д.М. Землевладельцы Минской губернии 1861–1900 гг. – Мн., 2010.

23) Елинская, М.М. Источники о дворянских родах западноевропейского происхождения в белорусских губерниях конца ХVIІІ – начала ХХ вв.: диссертация на соискание ученой степени кандидата исторических наук. Мн., 2005. – 152 с.

24) Жумарь С.У. Архивы органов записи актов гражданского состояния // Архівы і справаводства. Мн., 2004. № 5 (С.68-74), № 6 (С.74-80).

25) Заливако А.С. Историография генеалогии Беларуси (XXXI вв.) / А. Заливако. – СПб. Невский простор, 2004. – 93 с.

26) Заливако А.С. Как составить свою родословную / А.С. Заливако // Архивы и делопроизводство. – Мн., 2006. – №1.

27) Заливако А.С. История рода Заливако: генеалогическое исследование / А.С. Заливако. – Мн.: Книгосбор, 2006.

28) Залівака, А. Шляхта Магілёўскай губерні. Спісы. Фасцыкул II. – Мінск: «Энцыклапедыкс», 2012. – 80 с.

29) Залівака А.С. Збудуйце свой уласны сямейны Ноеў каўчэг / А.С. Залівака // Голас Радзімы. – 2006. – 12 кастр.

30) Залівака А.С. Спіс землеўладальнікаў Менскага павета / Аляксандр Залівака. – Мн.: НАРБ, 2005. – 100 с.

31) Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII – XVIII вв. Владение Сморгонь. – Мн., 1977. – 256 с.

32) Инвентари магнатских владений Белоруссии XVII – XVIII вв. Владение Тимковичи. – Мн., 1982. – 216 с.

33) Карлюкевіч А.М. Зацітава Слабада: краязнаўчы нарыс / Алесь Карлюкевіч. – Выд. 2-е, дапоўненае і дапрацаванае. – Мінск: З. Колас, 2007. – 58 с.

34) Карлюкевіч А.М. Ігуменскі блакнот: Краязнаўчыя замалёўкі. – Мн., 2005.

35) Ковалевич Н.А. Владельцы имения Бережно / Наталья Ковалевич // Карэліччына: людзі, час, падзеі: зборнік навуковых артыкулаў. – Мінск: 2012. – С. 255 – 263 [апавядаецца пра род Тамілоўскіх, уладальнікаў маёнтка Беражное].

36) Кочевых С.В. Методическое пособие по проведению генеалогических разысканий. Основы генеалогической культуры / С.В. Кочевых. М., 2006.

37) Кочевых, С.В. Архивы / С.В. Кочевых // Методическое пособие по проведению генеалогических разысканий. Основы генеалогической культуры [Электронный ресурс]. –  2006 – 2010. Режим доступа: http://diderix.petergen.com/metod.htm. –  Дата доступа: 18.11.2010.

38) Кочевых, С.В. Великое ученье о деревьях / С.В. Кочевых // Методическое пособие по проведению генеалогических разысканий. Основы генеалогической культуры [Электронный ресурс]. –  2006 – 2010. Режим доступа: http://diderix.petergen.com/metod.htm. –  Дата доступа: 20.01.2011.

39) Кочевых, С.В. Записание устных преданий и воспоминаний / С.В. Кочевых // Методическое пособие по проведению генеалогических разысканий. Основы генеалогической культуры [Электронный ресурс]. –  2006 – 2010. Режим доступа: http://diderix.petergen.com/metod.htm. –  Дата доступа: 18.11.2010.

40) Кочевых, С.В. Принцип генеалогического исследования / С.В. Кочевых // Методическое пособие по проведению генеалогических разысканий. Основы генеалогической культуры [Электронный ресурс]. –  2006 – 2010. Режим доступа: http://diderix.petergen.com/metod.htm. –  Дата доступа: 18.11.2010.

41) Кочевых, С.В. Способы записания и составления генеалогических деревьев / С.В. Кочевых // Методическое пособие по проведению генеалогических разысканий. Основы генеалогической культуры [Электронный ресурс]. – 2006 – 2010. Режим доступа: http://diderix.petergen.com/metod.htm. –  Дата доступа: 20.01.2011.

42) Кошель А.С. Родословие. / Алексей Кошель. – М., 2011. – 204 с. Инвентарный номер в библиотеке НИАБ: 26623.

43) Крэс В. Як “святкавалі” стары Новы год у бабруйскім НКВД / Віктар Крэс // Наша Ніва. 23 студзеня 2013. № 3 (792). С. 13 [аб растрэлах шляхты ваколіцы Суцін у 1920, 1937 і 1938 гг.].

44) Лакиер А.Б. Русская геральдика. – М., 1990.

45) Лазар М.К. Хатляны: Краязнаўчы нарыс / М.К. Лазар. – Мн.: Беларус. тэлеграф. агенцтва, 2003. – 121 с.

46) Лісейчыкаў, Дз.В. Мітрапаліт Іосіф Вельямін-Руцкі і яго тэстамент / Дзяніс Лісейчыкаў // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах. – 2010. – Вып. 2. – С. 33–40.

47) Литвин А.М. На той войне незнаменитой: советско-финляндская война и Беларусь (1939–1940 гг.) [с. 113653 спіс беларусаў, якія загінулі і прапалі бяз вестак]. – Мн., 2010.

48) Лукашевич, Ю.Б. Лукашевичи. Семейная хроника / Ю. Б. Лукашевич. – Санкт-Петербург: Издательство С.-Петербургского университета, 2002. – 246 с.

49) Лукомский, В.К. Перечень родам и лицам, гербы которых утверждены или пожалованы российскими монархами, а также утверждены Правительствующим сенатом Временного правительства России: справочник / Владислав Крескентьевич Лукомский (1882–1946) и С.Н. Тройницкий. – Санкт-Петербург: ВИРД, 2004. – 191 с.

50) Луговцова С.Л. Политика российского самодержавия по отношению к дворянству Белоруссии в конце XVIII – первой половине XIX вв. – Мн., 1997. – 78 с.

51) Лисенко С., Чернецький Е. Правобережная шляхта (кінец XVIII – першая половина ХІХ ст.). Список шляхти Волинськоі, Киівськоі та Подільскоі губерній, дворянські права якой перевірила Центральна ревізійна комісія. – Біла Церква: 2002 (1-е вид.), 2007 (2-е вид.).

52) Лисенко С., Чернецький Е. Легітимована правобережна шляхта (кiнець XVIII – середина ХIX): спеціальні довідники / укладачі: С. Лисенко, Е.Чернецький. – Біла Церква: Вид. О. Пшонківський, 2006. Т. 2-5. 

53) Макейчик А.А. Генеалогический словарь: Учеб. Пособие / А.А. Макейчик; Инт-т морского права. – СПб.: ИМП, 2003.

54) Малы гербоўнік Наваградзкай шляхты / [А. Гануш, А. Леўчык, С. Рыбчонак] – Мн.: БелНДІДАС, 1997. – 160 с.

55) Матисон, А.В. Генеалогия православного приходского духовенства России XVIII – начале ХХ вв.: История рода Мощанских / Андрей Викторович Матисон (*1970), к.и.н. – Москва: Науч. кн., 2000. – 119 с.

56) Махнач А.І. Нізок: Краязнаўчы нарыс / Алесь Махнач. – Мн.: Пейто, 1998. – 60 с.

57) Махнач А.І. Забалацце: краязнаўчы нарыс / А. Махнач. – Мн.: В. Хурсік, 2004. – 81 с.

58) Михеенок Т.С. Павичи – род крестьянский // Архівы і справаводства. – Мн., 2001, №2. С.103-107.

59) Михеенок Т.С. Источники по генеалогии Беларуси в сети Интернет / Михеенок Т. С. // Матэрыялы Чацвертых Міжнародных Кнігазнаўчых чытанняў «Новыя тэхналогіі ў захаванні дакументальных помнікаў», Мінск, 20―21 лістапада 2008 г. / [складальнік А. А. Капырына]. – Мінск: Нацыянальная бібліятэка Беларусі, 2008. — 251 с.

60) Мой радавод: Лёс сям’і ў ХХ стагоддзі: Зборнік матэрыялаў і конкурсных прац. – Мн., 2001.

61) Нарбут А.Н, Нарбут Н.И. Генеалогія як сродак перадачы гістарычнай інфармацыі // Наш радавод. 1996. Кн. 7. С.27.

62) Нарбут А.Н. Генеалогия Беларуси. – М. 1994–1996. – Вып. 1–4.

63) Нарбут, А.Н. Нарбуты Гродненской губернии. – Москва, 1998. – 60 с. – (Родословные росписи; Вып. 9).

64) Насевіч В.Л. Генеалагічныя табліцы старадаўніх княжацкіх і магнацкіх беларускіх родаў XIIXVIII ст. – Мн., 1993. – 49 с.

65) Насевіч В.Л. Род князей Друцкіх у гісторыі Вялікага княства Літоўскага (XV – XVI стст.) // Старонкі гісторыі Беларусі. – Мн., 1992.

66) Насевіч В.Л. Мікрагісторыя Беларусі: мінулае ў чалавечым вымярэнні // Беларускі гістарычны агляд. – Мн. 1999. Т.6. Сш.1-2 (10-11). С.133-151.

67) Некаранаваныя каралі Вялікага княства Літоўскага: (Радзівілы ў гісторыі Беларусі): бібліяграфічны спіс / складальнік К.І. Шышкова; рэдактар К. Дз. Варанько // Новыя кнігі: Па старонках беларус. Друку: Штомес. Бібліягр. Бюл. / Нац. Б-ка Беларусі. – 1995. – № 1. – 16 с.

68) Носевич В.Л. Традиционная белорусская деревня в европейской перспективе / Вячеслав Носевич. – Мн.: Тэхналогія, 2004. – 350 с. [даследаванне мікрагістарычных працэсаў на тэрыторыі маёнтка Корань цяперашняга Лагойскага р-на Мінскай вобласці ў 16 – 20 ст.]

69) Онучин А.Н. Твое родословное древо: практическое пособие по составлению родословной. Пермь, 1992.

70) Паньшина, И.Н. Судьба потомков Ивана Фомича Хруцкого в ХХ столетии / Ирина Паньшина // Іван Хруцкі: мастацтва ў дыялогу культур: матэрыялы міжнароднай навукова-практычнай канферэнцыі, прысвечанай 200-годдзю з дня нараджэння вядомага беларускага жывапісца ХІХ стагоддзя Івана Фаміча Хруцкага (5 верасня 2010, г. Полацк). – Мінск, 2010. – С. 118–122.

71) Папко, В.М. Шляхта Ваўкавыскага пав. у ХІХ – пачатку ХХ стст.: гіст.-генеалагічн. даследав. / В.М. Папко. – Мінск, 2012. – 364 с.

72) Папко, В.М. Паўстанне 1863 – 1864 гг. у гісторыі роду памешчыкаў Дзяконскіх / Папко В.М. // Вестник Брестского государственного технического университета: научно-теоретический журнал. – 2008. – № 6. – С. 17–20.

73) Папко, В.М. Род Тарасовічаў у Ваўкавыскім павеце Гродзенскай губерні ў ХІХ – ХХ стст. // Вестник Брестского государственного технического университета: научно-теоретический журнал. – 2009. – № 6. – С. 20–26.

74) Папко, В.М. Род Дзяконскіх і іх маёнткі на Брэстчыне ў ХІХ – ХХ стст. / В. М. Папко. – Брэст: Альтернатива, 2009. – 231 с.

75) Папко, В.М. Пятровіцкая галіна роду Дзяконскіх і іх маёнткі на Брэстчыне ў ХІХ – ХХ стст. / Вольга Папко // Беларускі гістарычны часопіс. – 2009. – № 9. – С. 30–37.

76) Папко, В.М. Род Быхаўцаў гербу “Магіла” на Брэсчыне / Папко В.М. // Вестник Брестского государственного технического университета: научно-теоретический журнал. – 2010. – № 6. – С. 51–56.

77) Папко, В.М. Род Тарасовічаў у Ваўкавыскім павеце Гродзенскай губерніі ў ХІХ – ХХ стст. / Папко Вольга Мікалаеўна // Ваўкавышчына: краязнаўчы часопіс. – 2011. – № 2. – С. 15–22.

78) Папко, В.М. Род Талочкаў гербу “Побуг” / Папко Вольга // Ваўкавышчына: краязнаўчы часопіс. – 2011. – № 2. – С. 23–30.

79) Петриченко, М.Б. Компьютер в генеалогических исследованиях. –  М.: РОИА, 2004. – 368 с.

80) Петриченко, М.Б. Практические рекомендации по составлению крестьянских родословных: На примере док., использовавшихся при сост. генеалогии Абросимовых и Петриченко / М.Б.Петриченко. –  СПб.: ВИРД, 2001. –  43 с.

81) Пищикова, Т.В. Толпыго, 1570–2000: Память рода / Т.В. Пищикова. – Калуга: Бочкарева, 2000. – 198 с.

82) Плышевские – православные священно- и церковнослужители Беларуси XVIIIXX вв. / [составитель, автор предисловия, биографий и родословных А. В. Зиновьев]. – Минск: Белорусская Православная Церковь, 2008. – 582 с.

83) Рабинович, Э.Е. Фамилии, основы родословных евреев Минской губернии в XVIII – начале ХХ века. Книга 1. – Минск, 2010. – 281 с.

84) Рассадин, С.Е. Князья, графы, бароны в Беларуси (в конце XVIII – начале ХХ вв.): история титулов в биографо-личностном аспекте. – Мн., 2010.

85) Рыбчонак, С.А. Анализ сохранности комплекса метрических книг в Национальном историческом архиве Беларуси // Сучасныя праблемы дакументазнаўства, архівазнаўства і археаграфіі /[складальнікі: В.С. Пазнякоў, П.П. Журкевіч]. – Мінск: Бел НДІДАС, 2007. – С. 138 – 145.

86) Рыбчонак, С.А. Генеалогія Беларусі: дасягненні і перспектывы даследавання / Сяргей Рыбчонак // Герольд Litherland. Тэма нумару: генеалогія ў Беларусі. № 19. Горадня – Менск, 2013. – С. 4 – 19.

87) Рыбчонак, С.А. Крыніцы па генеалогіі Беларусі XVI – пачатку XX ст.: Метадычныя парады / С.А. Рыбчонак. – Мінск: БелНДІДАС, 2003. – 76 с.

88) Рыбчонак, С.А. Класіфікацыя крыніц па генеалогіі // Гістарычныя крыніцы: праблемы класіфікацыі, вывучэння і выкладання. Мінск, 23– 24 красавіка 1998 г. Матэрыялы да Міжнароднай навук. – практ. Канф., прысвечанай 120 –годдзю з дня нараджэння У.І. Пічэты. Мінск, 1998. С. 43–45.

89) Рыбчонак, С.А. Класіфікацыя крыніц па генеалогіі. Прамыя і ўскосныя крыніцы / С.А. Рыбчонак // Архіварыус. – 2001. – Вып. 1. – С. 148 – 158.

90) Рыбчонак, С.А. Комплекс рэвізскіх сказак у Нацыянальным гостарычным архіве Беларусі // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 8. / Рэдкалегія: Э.М. Савіцкі (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БелНДІДАС, 2007. – С. 47–55.

91) Рыбчонак, С.А. Комплексы основных генеалогических источников в Национальном историческом архиве Беларуси / С.А. Рыбчонак // Архівы і справаводства. – 2007. – № 5. – С. 56–59.

92) Рыбчонак, С.А. Крыніцы массавага паходжання па генеалогіі Беларусі сярэдзіны XVII – пачатку XX ст. / С.А.Рыбчонак. – Мінск, 2010. – 25 с.

93) Рыбчонак, С.А. Прызыўныя і пасямейныя спісы апошняй чвэрці XIX — пачатку XX ст. як крыніца па генеалогіі Беларусі: спецыфіка інтэрпрэтацыі, ацэнка верагоднасці звестак і ступень захаванасці // Беларускі археаграфічны штогоднік. Вып. 8. / Рэдкалегія: Э.М. Савіцкі (гал. рэд.) і інш. – Мінск: БелНДІДАС, 2008. – С. 146–154.

94) Рыбчонак, С.А. Сохранность основных генеологический источников в НИАБ: сравнительный анализ и оценка возможности проведения исследования / С.А.Рыбчонак // Крыніцазнаўства, архівазнаўства ў XX – XXI ст. у Беларусі: зборнік навуковых артыкулаў, прысвечаных 100-годдзю з дня нараджэння М.М. Улашчыка / [рэдкалегія: С.М. Ходзін (адказны рэдактар) і інш.]. – Мінск, 2008. С. 239 – 246.

95) Савелов Л.М. Лекции по русской генеалогии, читанные в Московском археологическом институте преподавателем института Л.М.Савеловым. М., 1994.

96) Сакалоўская А.С. Кальварыя / А.С.Сакалоўская. – Мінск, 1997.

97) Скараход В.І. Асавінская Слабодка: Краязнаўчы нарыс / В.Скараход. – Мн.: Хурсік, 2004. – 88 с.

98) Список землевладельцев Минской губернии за 1876 год / издание Минского губернского статистического комитета. Мн., 1877; Список землевладельцев Минской губернии за 1889 год / издание Минского губернского статистического комитета. Мн., 1889.

99) Станишевский В.Н. Родословная Станишевских. – Мн.: Бел. изд. товарищество “Хата”, 1997. – 63 с.

100) Станішэўскі В.М. Радавод сям’і Улашчыкаў: гістарычны нарыс. / В.М. Станішэўскі. – Мн.: МГА “Бел. кнігазбор”, 2001. – 107 с.

101) Старажытныя роды Беларусі: бібліяграфічны спіс / складальнік Г.В. Брага // Новыя кнігі: Па старонках беларус. Друку: штомес. Бібліягр. Бюл. / Нац. Б-ка Беларусі. – 1997. – № 3. – 16 с.

102) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Сацкевічы-Статкевічы герба “Касцеша” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2010. – № 5. – С. 98–103.

103) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Татуры герба “Дамброва” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2010. – № 7. – С. 91–96.

104) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Забэлы герба “Тапор” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2010. – № 8. – С. 100–105.

105) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Сыцько герба “Астоя” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2010. – № 9. – С. 91–94.

106) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Ліпскія герба “Граблі” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2010. – № 10. – С. 83–86.

107) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Рудзінскія герба “Прус ІІІ” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2010. – № 11. – С. 89–92.

108) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Тычыны гербаў “Тучынскі” і “Трэска” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2010. – № 12. – С. 78–80.

109) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Сеўрукі герба “Курч” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 1. – С. 93–96.

110) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Ждановічы-Гурыновічы герба “Любіч” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 2. – С. 95–97.

111) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Кернажыцкія герба “Юноша” і Маствіловічы герба “Даленга” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 3. – С. 90–93.

112) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Казановічы герба “Гржымала” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 4. – С. 87–92.

113) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Карыбуты-Дашкевічы герба “Карыбут” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 5. – С. 89–93.

114) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Рэуты герба “Газдава” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 6. – С. 80–83.

115) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Геталты і Тышкевічы з роду Каленікавічаў герба “Ляліва” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 7. – С. 81–84.

116) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Глінскія і Глінскія-Ліхадзіеўскія гербаў “Глінскія” і “Ястрабец” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 8. – С. 85–89.

117) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Крукоўскія герба “Корвін” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 9. – С. 73–75.

118) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Тарасевічы герба “Тарнава” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 10. – С. 77–78.

119) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Пількевічы герба “Рагаля” і Забродскія герба “Прус ІІ” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 11. – С. 75–76.

120) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Жаўрыды герба “Радван” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў (*1946) // Роднае слова: Штомес. Навук.-метад. Часоп. / Заснав.: М-ва адукацыі Рэсп. Беларусь. – 2011. – № 12. – С. 75–76.

121) Статкевіч-Чабаганаў, А.В. Я – сын Ваш: Статкевічы, Сацкевічы-Статкевічы герба “Касцеша”: Карафа-Корбуты герба “Корчак” / Анатоль Статкевіч-Чабаганаў. – Мінск: Роднае слова, 2011. – 589 с.

122) Тарасов, В.И. История одного семейства за последние 200 лет: (опыт генеалогических разысканий) / В. И. Тарасов. – Москва: Лабиринт, 2005. – 286 с.

123) Цвірка К.А. Будзіла вёску берасцянка: Краязнаўчы нарыс. – Мн., 2007.

124) Чарнякевіч І. Версія мінулага вачамі палескага жыхара, прачытаная яго ўнучкай / І. Чарнякевіч // Tożsamość– JęzykRodzina z badań na pograniczu słowiańskobałtyckim. – Warszawa, 2008. – C. 217-232. [успаміны Фамы Ілліча Вячоркі (1917-1987) жыхара вёскі Гарадная Столінскага р-на Брэсцкай вобл.]

125) Чернецький Е. Правобережна шляхта за російського панування (кінец XVIII – початок ХХ ст.). Джерела, структура стану, роди. – Біла Церква: Від. О.В. Пшонківський, 2007. – 176 с.

126) Правобережний гербівник / Уклав Е. Чернецкий. – Біла Церква: Вид. О. Пшонківський. Т.1. – 2006; Т.2 – 2007; Т.3. – 2007.

127) Чижова Н.Н. Генеалогия крестьянского рода XVIIIXX веков: монография / Н.Н. Чижова. – Тверь: ТвГУ, 2004. – 152 с.

128) Шляхецкія роды: рэкамендацыйны бібліяграфічны спіс // Новыя кнігі: Па старонках беларус. друку: Штомес. Бібліягр. Бюл. / Нац. б-ка Беларусі. – 1998. – № 4. – 16 с.

129) Урублеўскі В.В. Стан і перспектывы даследаванняў сялянскай генеалогіі ў Беларусі // Праблемы гістарыяграфіі, крыніцазнаўства, архівазнаўства і археаграфіі ў Беларусі: матэрыялы “круглага стала”, прысвеч. 60-годдзю з дня нараджэння праф. У.М.Міхнюка (Мінск, 28 верасня 2007 г.). – Мн., 2008. С. 128-132.  

130) Урублеўскі В.В. Выкарыстанне дадзеных анамастыкі пры мікрагістарычным даследаванні па матэрыялах НГАБ // Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі: гісторыя і сучаснасць: юбілейная навукова-практычная канферэнцыі, прысвечаная 70-годдзю Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі (Мінск, 8 ліпеня 2008 г.). – Мн.: НАРБ, 2008. С. 154-162.

131) Урублеўскі В.В. Нарыс сялянскага радаводу братоў Лукаша і Васіля Гарбацэвічаў (сяр.XVIII – пач. ХХ ст.) // Архіварыус. Вып. 6. С.222-228.

132) Федзюкоў, Я. Маё радаслоўнае дрэва. Помнячы аб продках, мы дапамагаем нашчадкам / Яўген Федзюкоў // Беларускі гістарычны часопіс. № 5 (130) май 2010 г. – С. 41–44.

133) Черняк, М. Род Якова Кругера / Марина Черняк // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах. – 2009. – Вып. 1. – С. 494–497.

134) Шадрин Л.Е. Родовод / Леонид Емельянович Шадрин. – Мн.: УП “Технопринт”, 2001. – 47 с.

135) Шапран, С.В. “Остаюсь жив и здоров. Ваш сын и брат Василий”: Письма Василя Быкова родным (1940–1946) / публикация, предисловие, подготовка текста и комментарии Сергея Шапрана // Асоба і час: беларускі біяграфічны альманах. – 2011. – Вып. 4. – С. 308–323.

136) Шмидт, М.Л. В поисках моей родословной / Маргарита Шмидт. – Санкт-Петербург, 2004. – 191 с.

137) Юркевіч, З. Падзяліць – не падзяліцца?: скрушны лёс аднаго сядзібнага дома / Зміцер Юркевіч // Культура. № 11. 16 сакавіка 2013 г. С. 7.

138) Янушкевіч Я. Радаводнае дрэва Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча // Роднае слова. 1993, № 12. – С. 55 – 61.

139) Янушкевіч Я.Я. За архіўным парогам: Бел. літ. ХІХ – ХХ стст. у святле арх. пошукаў / Язэп Янушкевіч. – Мн.: Маст. Літ., 2002. – 381 с.

140) Яцкевіч З.Л. Радавод Яна Чачота. – Мн.: МФ “Бел. кнігазбор”, 1996. – 15 с.

141) Яцкевіч З.Л. Радавод Максіма Багдановіча. – Мн.: МГА “Бел. кнігазбор”, 1999. – 31 с.

142) Яцкевіч З.Л. Малы гербоўнік Халопенецкай шляхты. – Мн.: МФ “Бел. кнігазбор”, 1999. – 111 с.

143) Яцкевіч З.Л. Радавод Адама Ганорыя Кіркора // Архівы і справаводства. 1999. № 1. С. 98-104.

144) Яцкевіч З.Л. Радавод Яўстафія Тышкевіча // Архівы і справаводства. 1999. № 2. С.61-67.

145) Яцкевіч З.Л. Малы гербоўнік Чавускай шляхты / З.Л. Яцкевіч // Архіварыус: зб. навук.-папул. паведамл. і арт. – 2007. – Вып. 5. – С.222-229.

146) Яцкевіч З.Л. Малы гербоўнік Рагачоўскай шляхты / З.Л. Яцкевіч // Архіварыус: зб. навук.-папул. паведамл. і арт. – Вып. 6. – 2008. – С.250-261; Вып. 7. – 2009. – С. 267-281; Вып. 8. – 2010. – С. 255-276.

147) BonieckiFredro A. Herbarz Polski. T.1-17. – Warszawa, 1899-1913.

148) Kowzan, T. Z dziejow jednego rodu (Kowzanowie herbu Traby) w powstaniu styczniowym na Ziemi Wilenskiey. – Wilno; Caen, 1996. – 63 s.

149) Kojalowicz, W. Herbarz rycerstwa W. X. Litewskiego tak zwany Compendium… – Kraków, 1897.

150) Lubiczapiński Ł. Łapy i ich mieshkańcy. Zaścianki Łapińskich w XV-XVIII w. /Łukasz Lubicz-Łapiński. – Białystok.: Polskie Towarzystwo Historyczne Oddział w Białymstoku, 2004. – 192 s.

151) Niesiecki, K. Herbarz Polski. – T. 1 – 10. – Lipsk, 1839 – 1845.

152) Paprocki, B. Herby rycerstwa polskiego. – Krakow, 1858.

153) Pszczółkowski A. Gniazdo i krze. Rodowody Chodkowskich/ Adam A. Pszczółkowski. Chodkowo Welkie.: Stowarzyszenie Rodów Chodkowskich, 2005. – 540 s.

154) Siemkowicz, W. O litewskich rodach bojarskich zbratanych ze szlachtą polską w Horodle roku 1413 // Lituana-Slavica Posnaniensia. Studia historica. – Poznań, 1989.

155) Uruski S., Kosinski A. Rodzina: Herbarz shlachty polskiey. T. 1-21. – Warszawa, 1904–1938.

 

P.S. Большое спасибо за предоставленные материалы Врублевскому Вадиму.